සරාර්ථවිද්‍යා සංරචක හා ගුරුත්වාකර්ෂණය

මිදුලට ගොස් රාත්‍රී අහස දෙස බලන්න. අහස වළාකුලු වලින් ආවරණය වී නොමැති නම් ඔබට නානාවිධ ආකාශ වස්තු රාශියක් දැකගත හැකි වනු ඇත. මෙම ආකාශ වස්තූන් අතුරින් බොහෝමයක් තාරකාය. අපගේ සාමාන්‍ය ප්‍රතිභානයන්ට අනුව, අපි මෙලෙස දකින්නේ “මේ මොහොතේ” අහසේ “තියෙන” තාරකාය. නමුත්, තාරකා විද්‍යාඥයින්ට අනුව, මෙලෙස අප “දකින” තාරකා බොහෝමයක් වනාහී තවදුරටත් “පවතින” දේවල් නොවේ. එනම්, අප දකින්නේ නොපවතින දෙයකි. එසේවුවද, මෙම තාරකා වනාහී හුදු ව්‍යාමෝහයන් නොවේ. මන්දයත්, අපට කැමරාවක් ගෙන එම තාරකා වල ඡායාරූපයක් ගත හැකි හෙයිනි. නමුත්, අපට හුදු ව්‍යාමෝහ වල හා හීනෙන් පෙනෙන දේ වල ඡායාරූප ගත නොහැක. මෙකී තාරකා නොපවතී නම් අපි ඒවා “දකින්නේ” ඇයි? පිළිතුර පැහැදිලි ය. පෘථිවියට ආලෝක වර්ෂ දහස් ගණනක් ඈතින් පිහිටා ඇති මෙකී තාරකා වලින් නිකුත් වන ආලෝකය පෘථිවියට ළගාවීමට විශාල කාලයක් ගත වේ. එම කාල වකවානුව තුළ එකී තාරකාවන් විනාශ වී ගොසිනි. සැකවින් කිවතොත්, අප දකින්නේ “මේ මොහොතේ” එම තාරකාවන්ගේ ස්වභාවය නොව මීට විශාල කාලයකට ඉහත එම තාරකා තිබුණු ආකාරයයි.

එක් අතකින් බැලූවිට, අප මෙලෙස දකින තාරකා වනාහී තාත්ත්වික දේ නොවේ. ඊට හේතුව නම්, මේ වන විට එකී තාරකා නොපැවතීම යි. නමුත්, තවත් අතකින් බැලූවිට පෙනීයන්නේ මෙම තාරකාවන් වනාහී විද්‍යාත්මක මිනුම් වලට භාජනය කළ හැකි වස්තූන් බවයි. උදාහරණයක් ලෙස, අපට දුරේක්ෂයකින් එම තාරකා දෙස බැලිය හැකිය. එමෙන්ම, අපට එම තාරකා ඡායාරූපගත කළ හැකිය. එනම්, ඔබ මේ මොහොතේ වාඩිවී සිටින පුටුව මෙන්ම එම තාරකා ද නිරීක්ෂණයන්ට හා මිනුම් වලට භාජනය කළ හැකිය. දැන් පැනනගින ගැටලුව වනුයේ මෙකී තාරකා තාත්ත්විකද අතාත්ත්විකද යන්නයි. තාත්ත්වික නොවන දෙයක් අප අත්දැකීම් තුළ පමණක් තාත්ත්වික විය හැකිද? මෙම ප්‍රශ්න වලට පිළිතුරු දීමට උත්සහ කිරීමේ දී තවත් ගැටලුවක් ඉස්මතු වේ. එනම්, තාත්ත්වික දේ තාත්ත්වික නොවන දෙයින් වෙන්කරන නිර්නායකය කුමක්ද යන්නයි.

අප අවට පරිසරයේ සැබෑවටම පවතින දේවල් හෙවත් තාත්ත්වික දේවල් අතාත්ත්වික දේවල් වලින් වෙන්කර හදුනාගැනීම වනාහී ලේසි පහසු කටයුක්තක් නොවේ. සරාර්ථවිද්‍යාව (ontology) හා පාරභෞතිකවේදය (metaphysics) යන විෂය පථයන් වනාහී මෙකී අපහසු කාර්යභාරය සිදුකිරීමට ඉදිරිපත් වුන විෂයන් දෙකකි. මෙම විෂයන් දෙක තුලින් සියලුම වර්ගයේ “දේවල්” ප්‍රධාන වශයෙන්ම කාණ්ඩ තුනකට බෙදා වෙන් කිරීමට උත්සහ දරයි. එම කාණ්ඩ තුන නම්, අතාත්ත්වික දේවල්, තවදුරටත් ඌනනය කළ හැකි තාත්ත්වික දේවල් හා තවදුරටත් ඌනනය කළ නොහැකි තාත්ත්වික දේවල්ය.

මෙම පුළුල් සංරචක තුනට සියලුම ආකාරයේ “දේවල්” ඇතුළත් කිරීමට වන උත්සහය තුලින් අපට යථාර්තය පිළිබදව පුළුල් අවබෝධයක් ලැබිය හැක. පළමුව, “අතාත්ත්වික දේවල්” යන සංරචකය සළකමු. මෙම සංරචකයට නත්තල් සීයා යන ප්‍රපංචය අයත් වන බව අප අතරින් බොහෝ දෙනා පිළිගනී. මීට අමතරව, මෙම සංරචකයට අයත් දේ පිළිබද සාමාන්‍ය ජනයා අතර මෙන්ම දාර්ශනිකයින් අතරද පොදු එකගතාවයක් නැත. බැලූබැල්මට “ඇතැයි” යැයි පෙනෙන සිත හා ස්වච්ඡන්දය (freewill) වැනි දෑ වනාහී ඇත්තටම අතාත්ත්වික දේවල් බව ඇතැම් දාර්ශනිකයින්ගේ මතයයි. මෙලෙස “මෙවැනි දේවල් අතාත්ත්විකයි” යනුවෙන් පවසන ප්‍රවේශය අපි බැහැරකිරීමේ උපාය (eliminativist strategy) ලෙස හදුන්වමු.

බැහැරකිරීමේ උපායට අමතරව අප විසින් අවධානය යොමුකළ යුතු තවත් ප්‍රවේශයක් ඇත. එනම්, ඌනනය කිරීමේ උපාය (reductionist strategy) යි. ඌනනය කිරීමේ උපාය තුලින් “මේ වනාහී ඇත්තටම අරකයි” (this is really that) යනුවෙන් විවිධ දේවල් වෙනත් දේවල් අනුසාරයෙන් විස්තර කිරීමට උත්සහ කරයි. උදාහරණයක් ලෙස, “කාලගුණය” සළකමු. කාලගුණය යන ප්‍රපංචය ඍජුවම ඉන්ද්‍රියගෝචර නොවේ. එනම්, අපට ඇපල් ගෙඩියක් අල්ලන ආකාරයට කාලගුණය යන ප්‍රපංචය ඇල්ලිය නොහැකිය. නමුත්, කාලගුණය යනු නත්තල් සීයා මෙන් අතාත්ත්වික දෙයක් නොවේ. “කාලගුණය” යන වචනයෙන් හදුන්වනු ලබන්නේ උෂ්ණත්වය, වර්ෂාපතනය, සුළග, වායු පීඩනය ආදී තාත්ත්වික දේවල් ය. එනම්, “කාලගුණය” යන ප්‍රපංචය අපට උෂ්ණත්වය, වර්ෂාපතනය ආදී වඩා මෞලික ප්‍රපංච වලට ඌනනය කර දැක්විය හැකිය. එබැවින්, “කාලගුණය” යනු තවදුරටත් ඌනනය කළ හැකි තාත්ත්වික දෙයකි.

අතාත්ත්වික දේවල් හා තවදුරටත් ඌනනය කළ හැකි තාත්ත්වික දේවල් පිළිබදව අප කතා කලෙමු. ඉතිරිව ඇති සංරචකය වනුයේ “තවදුරටත් ඌනනය කළ නොහැකි තාත්ත්වික දේවල්” යන සංරචකය යි. මෙම සංරචකය යටතට ගැනෙන්නේ මෞලික ප්‍රපංචයන් ය. මෙකී මෞලිකවූත් වෙනත් දේ වලට ඌනනය කර විස්තර කළ නොහැකිවූත් දේවල් මොනවාද යන්න පිළිබද විවිධ දාර්ශනිකයින් තුළ විවිධ අදහස් ඇත.

අප දැන් “ගුරුත්වාකර්ෂණය” යන සංකල්පය වෙත යොමුවෙමු. ගුරුත්වාකර්ෂණය අයත් වන්නේ ඉහතින් සදහන් කළ සරාර්ථවිද්‍යා සංරචක අතුරින් කවර සංරචකයටද? ඇතැමුන්ට අනුව, ගුරුත්වාකර්ෂණය යනු අතාත්ත්වික දෙයකි. එයට හේතුව ලෙස ඔවුන් ඉදිරිපත් කරන්නේ “ගුරුත්වාකර්ෂණය ඉන්ද්‍රියගෝචර නොවේය” යන ප්‍රස්තුථය යි. නමුත්, බැලූබැල්මට පෙනීයන කරුණ නම්, කාලගුණය ද ඉන්ද්‍රියගෝචර නොවන බවයි. කාලගුණය යනුවෙන් හැදින්වෙන ප්‍රපංචයත් අපට නොපෙනේ – එමෙන්ම – නොදැනේ. නමුත්, එසේ වූ පමණින් අප අතරින් බොහෝ දෙනා කාලගුණය වනාහී නත්තල් සීයා බදු අතාත්ත්වික දෙයක් යැයි ප්‍රකාශ කරන්නේ නැත. ඊට හේතුව, “කාලගුණය” යන වදනින් විස්තර කරන්නේ උණුසුම සිසිල හා සුළග යනාදී මෞලික ප්‍රපංච බව අප බොහෝදෙනා දන්නා නිසාවෙනි.

ගුරුත්වාකර්ෂණය ඇතුළු ඕනෑම බලයක් වනාහී කාලගුණය බදු තවදුරටත් ඌනනය කර දැක්විය හැකි ප්‍රපංචයන්ය. “බලය” යනු යම් වස්තුවක් විසින් තවත් වස්තුවක් කෙතරම් වැරෙන් ඇදගනී ද හෝ තල්ලුකරයි ද යන්න පිළිබදව අප ගන්නා මිම්මකි. අපගේ සාමාන්‍ය ප්‍රතිභානයන්ට අනුව පෙනීයන්නේ “බලය” කියා දෙයක් අපට ඉන්ද්‍රියගෝචර නොවන බවයි. එසේවුවද, අපට ඇදගැනීම් සහ තල්ලුකිරීම් ඉන්ද්‍රියගෝචර වේ. උදාහරණයක් ලෙස, යම් පුද්ගලයෙකු අපව තල්ලුකලහොත් අපට ඒ බව දැනේ. එමෙන්ම, අප විසින් සද්දන්ත ලී කුට්ටියක් එසවූ විට එකී ලී කුට්ටිය මගින් අපේ අත පහළට තල්ලුකරනු අපට දැනේ. එබැවින්, “බලය” යන සංකල්පය ඇදගැනීමකට හෝ තල්ලුකිරීමකට ඌනනය කර දැක්විය හැකිය. ඇදගැනීම් හා තල්ලුකිරීම් වනාහී තාත්ත්වික හා ඉන්ද්‍රියගෝචර ක්‍රියාවලි බැවින් බලයන් ද තාත්ත්විකය; ඉන්ද්‍රියගෝචරය.

මෙහිදී අප විසින් අවධානය යොමු කළ යුතු තවත් වැදගත් කරුණක් වේ. එනම්, යමක් ඉන්ද්‍රියගෝචර වීම යනු එකී දෙයෙහි තාත්ත්වික බව සහතික කරන කාරණයක් නොවන බවයි. නිදර්ශනයක් ලෙස, ලිපිය ආරම්භයේදී සදහන් කළ තාරකා පිළිබදව වන උදාහරණය දැක්විය හැකිය. ඈත අහසේ ඇතැයි යැයි අප විසින් අනුමාන කරන තාරකා ඉන්ද්‍රියගෝචරය. නමුත්, එසේ වූ පමණින් එම තාරකා තාත්ත්වික යැයි නිගමනය කිරීමට අප ඉක්මන් විය යුතු නැත. ඒ මක් නිසාද කියා ලිපිය ආරම්භයේ දී පැහැදිලි කළෙමි. මින් පැහැදිලි වන්නේ ඉන්ද්‍රියගෝචර සෑම දේම තාත්ත්විකයි කියා හෝ තාත්ත්වික සෑම දේම ඉන්ද්‍රියගෝචර විය යුතු යැයි කියා හෝ නිගමනය කළ නොහැකි බවයි.

ලිව්වේ – කුමාර සංකල්ප

Posted in දර්ශනය, Sinhala | Tagged , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , | 2 Comments

චාල්ස් ඩාවින්ගේ ජීවිතයෙන් බිදක් – තෙවන කොටස

පසුගිය ලිපි (1, 2) හා බැදේ…

John Stevens Henslow විසින් ඩාවින්ව පොත්පත් කියවීමට යොමු කරන ලදී. කේම්බ්‍රිජ් විශ්ව විද්‍යාලය තුළ සිටින සමයේ ඩාවින් කියවූ පොත්පත් අතර Alexander Von Humboldt විසින් රචිත Personal Narrative නම් කෘතිය ද විය. එම කෘතිය තුළ, 1799 සිට 1804 දක්වා වන කාලය ඇතුළත Alexander Von Humboldt විසින් දකුණු ඇමරිකා මහද්වීපයේ කරන්නට යෙදුණු සංචාරය පිළිබදව තොරතුරු ඇතුළත් විය. Humboldtගේ ග්‍රන්ථය කියවීමෙන් පසුව දේශාටනයේ යෙදීමට ආශාවක් ඩාවින් තුළ ද පහල විය.

Henslow විසින් එවකට කේම්බ්‍රිජ් විශ්ව විද්‍යාලයේ සිටි භූවිද්‍යා මහාචාර්යවරයෙකු වන Adam Sedgwick හට ඩාවින්ව හදුන්වා දුන්නේ ය. Adam Sedgwick විසින් 1831 වර්ෂයේ අගෝස්තු මස උතුරු වේල්සයේ අධ්‍යාපන චාරිකාවකට ඩාවින්ව සහභාගී කරවීය. එම චාරිකාව තුළදී, Adam Sedgwick විසින්, ඩාවින්ට නානාවිධ මිනුම් උපකරණ පිළිබදව හා එම මිනුම් උපකරණ භාවිත කරන ආකාරය පිළිබදව කරුණු කියා දෙන ලදී.

චාල්ස් ඩාවින් විසින් කේම්බ්‍රිජ් විශ්ව විද්‍යාලයේ උපාධිය අවසන් කලේ ද 1831 වර්ෂයේ අගෝස්තු මසයි. කේම්බ්‍රිජ්හි අධ්‍යන කටයුතු අවසන් කළ හෙතෙම නැවත Shrewsbury නගරයේ පිහිටි සිය නිවස වෙත පැමිණියේ ය. නිවසට ආ විගසම, ඩාවින් හට තමා වෙත යොමු කරවන ලද ලිපියක් හමුවිය. එම ලිපිය වනාහී Henslow විසින් එවන ලද්දකි. එම ලිපිය ඇතුළත, කේම්බ්‍රිජ්හි තාරකා විද්‍යා මහාචාර්යවරයෙකු වන George Peacock විසින් එවන ලද තවත් ලිපියක් විය. එකී ලිපිය තුලින් ඩාවින් හට බීගල් නෞකාවේ සවාරිය පිරිනමා තිබිණි.

ඩාවින්ගේ පියා විසින් මුලදී ඩාවින්ව බීගල් නෞකාවේ සවාරියට සහභාගී කරවීමට විරුද්ධ විය. නමුත්, ඩාවින්ගේ බාප්පා විසින් පසුව ඩාවින්ගේ පියා හට කරුණු පහදා දුන්නේ ය. ඉන්පසු, ඩාවින්ගේ පියා වන Robert Waring Darwin විසින්, තරුණ චාල්ස් ඩාවින් හට බීගල් නෞකාවේ සවාරිය සදහා අවසර දෙන ලදී.

බීගල් නෞකාව වනාහී ටොන් 242ක් පමණ බරින් මෙන්ම අඩි 90ක් පමණ දිගින් යුක්ත වූ නෞකාවකි. 1826 වසරේ සිට 1830 වසර දක්වා වූ කාලය ඇතුළත බීගල් නෞකාවේ ප්‍රථම සංචාරය සිදුවිණි. චාල්ස් ඩාවින් සහභාගී වූයේ බීගල් නෞකාවේ දෙවැනි සංචාරයට යි.

බීගල් නෞකාවේ කපිතාන් ලෙස එවකට කටයුතු කළේ රොබට් ෆිට්ස්රෝයි ය. හෙතෙම කපාල-ලක්ෂණ ශාස්ත්‍රය (phrenology) විශ්වාස කරන්නෙකු විය. ඩාවින්ව හමුවූ පළමු දින, රොබට් ෆිට්ස්රෝයි විසින් ඩාවින්ව බීගල් නැවේ සවාරිය සදහා එක්කර ගැනීම ප්‍රතික්ෂේප කළේ ය. ඊට හේතුව ලෙස ෆිට්ස්රෝයි ඉදිරිපත් කල කාරණය නම්, කපාල-ලක්ෂණ ශාස්ත්‍රයට අනුව, ඩාවින්ගේ නහයේ හැඩය මගින් ඩාවින් වනාහී දුර්වල පුද්ගලයෙකු බව පෙනීයාමයි. කෙසේවෙතත්, තමාගේ නහයෙන් ගම්‍යමාන වන දේ අසත්‍ය බව ෆිට්ස්රෝයි හට තේරුම් කරදීමට ඩාවින් සමත් විය.

බීගල් නෞකාවේ දෙවැනි සවාරියේ අරමුණ වූයේ දකුණු ඇමරිකානු මහද්වීපයේ වෙරළ තීරය සමීක්ෂණය කර අක්ෂාංශ හා දේශාංශ වල පාඨාංක ලබාගැනීම ය. ඒ සදහා නැවේ හෝරාමාන විසිහතරක් විය. බීගල් නෞකාව පිටවූයේ 1831 වර්ෂයේ දෙසැම්බර් මස 27 වෙනිදා ය. චාල්ස් ඩාවින් හට නෞකාවේ අවර කුටීරයක් හිමිවිය. ඩාවින් සිය පොත්පත් හා අන්වීක්ෂය ද රැගෙන බීගල් නෞකාවේ දෙවැනි සවාරියට සහභාගී විය.

මතු සම්බන්ධයි…

Posted in චරිතාපදාන, Sinhala | Tagged , , , , , , , , , , , , , , , , , , | 2 Comments

දැනුම පිළිබද විවිධ මතවාද

මීට කලකට ඉහත ඉදිරිපත් කරන ලද ලිපියකින් අප “දැනුම” යන වචනය “සාධාරණීකරණය කරන ලද සත්‍ය විශ්වාසයක්” (justified true belief) ලෙස අර්ථ දක්වා සිටියෙමු. මානව දැනුමේ ශාක්‍යතාව හා ස්වභාවය මෙන්ම මානව දැනුමේ ප්‍රධාන මූලාශ්‍රයන් පිළිබද වන්නා වූ නානාවිධ ස්ථාවරයන් ගැන කෙටි කරුණු ඉදිරිපත් කිරීමක් සිදුකිරීම මෙම ලිපියේ අරමුණ යි.

“දැනුම” යන මාතෘකාව පිළිබදව වන කතිකාවේ දී, දාර්ශනිකයින් විසින් නිතරම පාහේ භාවිතා කරන ප්‍රධාන පාරිභාෂික යෙදුම් දෙකක් වේ. ඒ වනාහී, “ප්‍රාග්-අනුභූත දැනුම” (a priori knowledge) හා “පශ්චාදනුභූත දැනුම” (a posteriori knowledge) යන යෙදුම් ය. ප්‍රාග්-අනුභූත දැනුම යනුවෙන් අදහස් කරනුයේ ඉන්ද්‍රයන්ගේ මැදිහත් වීමකින් තොරව ලැබෙන දැනුම යි. ඇතැම් දාර්ශනිකයන්ට අනුව, අපට ඉන්ද්‍රයන්ගේ මැදිහත් වීමකින් තොරව ලැබෙන දැනුමක් – එනම් – ප්‍රාග්-අනුභූත දැනුමක් ඇත. මෙම ස්ථාවරය දරන දාර්ශනිකයින් බොහෝ දෙනා හේතුවාදීන් ය. හේතුවාදීන් ප්‍රකාශ කරන ආකාරයට, ප්‍රාග්-අනුභූත දැනුම යනු මිනිසාට නෛසර්ගික වූ දැනුමයි. මේ අනුව, අප සෑම දෙනාටම “උපතින් ලැබෙන” යම් දැනුමක් ඇත. කෙසේවෙතත්, මෙකී ප්‍රාග්-අනුභූත දැනුමේ ස්වභාවය පිළිබදව විවිධ හේතුවාදීන් තුළ විවිධ අදහස් ඇත.

හේතුවාදයේ ධ්‍රැවීය ප්‍රතිලෝමය ලෙස සැළකිය හැකි ස්ථාවරය වන්නේ අනුභූතිකවාදය යි. සියලු දැනුම ඉන්ද්‍රයන්ගේ මැදිහත් වීමෙන් ලැබෙන බවත්, ඉන්ද්‍රයන්ගේ මැදිහත් වීමකින් තොරව ලැබෙන නෛසර්ගික, ප්‍රාග්-අනුභූත දැනුමක් නොමැති බවත් අනුභූතිකවාදීන් පවසයි. අනුභූතිකවාදීන්ට අනුව, අප හට ලෝකයේ ස්වභාවය පිළිබද දැනගත හැකි හොදම ක්‍රමය වන්නේ නිරීක්ෂණය යි.

හේතුවාදයට හා අනුභූතිකවාදයට අමතරව “දැනුම” පිළිබදව තවත් ස්ථාවරයන් ඇත. ඉන් එකක් නම්, සංශයවාදය යි. සංශයවාදය යනු “මිනිසාට කිසිම දෙයක් පිළිබදව දැනුම නැත” යන ස්ථාවරය යි. සංශයවාදීන් දෙවර්ගයකි. එනම්, විශ්වීය සංශයවාදීන් හා සීමාසහිත සංශයවාදීන් ය. විශ්වීය සංශයවාදීන්ට අනුව, අප කිසිවක් දන්නේ නැත. සංශයවාදීන් තර්ක කරන ආකාරයට, අප විශ්වාස කරන ඕනෑම ප්‍රස්තුථයක් අපට සැකයට භාජනය කළ හැක. එබැවින්, අප විශ්වාස කරන ප්‍රස්තුථයන් වනාහී නිශ්චිත දැනුම නොවේ. සීමාසහිත සංශයවාදීන්ට අනුව අපට යම් යම් ක්ෂේත්‍ර පිළිබදව දැනුම ලබා ගත හැක. මිනිසාට ලබාගත හැක්කේ කුමන් ක්ෂේත්‍රයන්ට අයත් දැනුමද යන කාරණය ගැන විවිධ සීමාසහිත සංශයවාදීන් විවිධ අදහස් දරයි.

මානව දැනුමේ ස්වභාවය පිළිබදව වන තවත් ස්ථාවරයක් වනුයේ අභිනිර්මාණවාදය යි. මෙම ස්ථාවරය වනාහී දහ අට වන සියවසේ විසූ දාර්ශනිකයෙකු වන ඉමෑනුවෙල් කාන්ට් විසින් ඉදිරිපත් කරන ලද්දකි. මිනිසාට නෛසර්ගික වූ කිසිම දැනුමක් නොමැති බවත්, නිරීක්ෂණයන් හරහා ද දැනුම නොලැබෙන බවත් අභිනිර්මාණවාදයෙන් කියා සිටී. අභිනිර්මාණවාදය අනුව දැනුම යනු මනසේ නිර්මාණයකි. මීට අමතරව, ඥානවිභාගාත්මක සාපේක්ෂතාවාදය (epistemological relativism) ද නොසළකා හැරිය නොහැකිය. ඥානවිභාගාත්මක සාපේක්ෂතාවාදය යනු දැනුම වනාහී සාපේක්ෂ දෙයක් යැයි කියාසිටින දාර්ශනික ස්ථාවරය යි.

මෙම ලිපිය තුළින්, දැනුම පිළිබදව වන්නා වූ මෙකී ස්ථාවරයන් අතුරින් “නිවැරදි” ස්ථාවරය කුමක්ද යන ප්‍රශ්නය විමසීමකට ලක් කිරීමට බලාපොරොත්තු නොවෙමි. ඒ පිළිබදව ඉදිරි ලිපි වලින් කතා කිරීමට බලාපොරොත්තු වෙමි.

ලිව්වේ – කුමාර සංකල්ප

Posted in දර්ශනය, Sinhala | Tagged , , , , , , , , , , , , , , , , , , | 1 Comment

පාරභෞතික ද්වෛතවාදය, විඤ්ඤාණවාදය හා භෞතිකවාදය

ගස් වනාහී විඤ්ඤාණයක් සහිත සවිඤ්ඤාණක වස්තූන් ද? ශුක්‍රාණුවට විඤ්ඤාණයක් තිබේ ද? යුක්තාණුව සවිඤ්ඤාණක ද? කලලයක් තුළ විඤ්ඤාණය හටගන්නේ සංසේචනය වූ අවස්ථාවේදීම ද? නැතිනම්, මාස තුනේදී ද? එසේත් නැතිනම්, මාස පහේදී ද? යනාදී වශයෙන් විඤ්ඤාණයේ “අගමුල” සෙවීමට මූණුපොතේ සිටින අප සහෘදයන් අතුරින් ඇතැමුන් උත්සහ කරනු දක්නට ලැබිණි. “විඤ්ඤාණය” යන මාතෘකව ඔස්සේ කිසියම් සටහනක් තබන්නනට පාදක වූයේ එම නිරීක්ෂණය යි.

සිංහල භාෂාවේ එන “විඤ්ඤාණය” යන වචනය නානාවිධ සන්දර්භයන් තුළ නානාවිධ අර්ථයන්ගෙන් යෙදෙන බව පැහැදිලි ය. එමෙන්ම, විවිධ දාර්ශනික හා ආගමික ගුරුකුලයන් තුළ “විඤ්ඤාණය” යන වදන එකිනෙකට වෙනස් – ඇතැම් විට – එකිනෙකට පරස්පර – අර්ථයන් සන්නිවේදනය කිරීමට භාවිත කර තිබෙණු දැකිය හැක‍. කෙසේනමුත්, මෙම ලිපිය තුළ, “විඤ්ඤාණය” යන වචනය ඉංග්‍රීසි භාෂාවේ ඇති “consciousness” යන වචනයට සමාන අර්ථයකින් යෙදෙන බව කිව යුතු ය.

“මනස” යනු “විඤ්ඤාණය” යන සංකල්පය ළගින් යන සංකල්පයකි. එසේවුවද, මෙම ලිපිය තුළ “මනස” හා “විඤ්ඤාණය” යන වචනයන් බොහෝදුරට සමාන අර්ථයෙන් යොදා ඇති බව කිව යුතු ය. එබැවින්, “මනස” හා “විඤ්ඤාණය” යන වචන වල අර්ථයන්ගේ ඇති සියුම් වෙනස්කම් පිළිබද කලබල වන්නන්ව මෙම සටහනින් ආමන්ත්‍රණය නොකරන බවද කිව යුතු ය.

විඤ්ඤාණය හා එහි ස්වභාවය පිළිබදව වන දාර්ශනික හා ජීව විද්‍යාත්මක ගැටලු අතීතයේ සිටම ගැඹුරින් සාකච්ඡාවට ලක් වූ බව පෙනේ. මේ මාතෘකාව පිළිබදව විවිධ පුද්ගලයින් විසින් ඉදිරිපත් කර ඇති න්‍යායන් හා අදහස් සංඛ්‍යාව අපමණ ය. අපට එකී න්‍යායන් මූලික වශයෙන්ම කාණ්ඩ තුනකට බෙදා වෙන් කළ හැකි ය. එනම්, පාරභෞතික ද්වෛතවාදී න්‍යායන් (metaphysical dualist theories), විඤ්ඤාණවාදී න්‍යායන් (idealist theories) හා භෞතිකවාදී න්‍යායන් (physicalist theories) යනුවෙනි.

පාරභෞතික ද්වෛතවාදී න්‍යායන් තුළින් විශ්වය තුළ “භෞතික දේවල්” හා “මානසික දේවල්” යනුවෙන් දෙවර්ගයක “දේවල්” ඇති බව පවසයි. මෙම ස්ථාවරය මිනිසා පිළිබද බොහෝ දෙනා තුළ ඇති ප්‍රතිභානයන් සමගින් එකග වේ. මේ අනුව, අපට අභෞතික සිතක්/ මනසක්/ විඤ්ඤාණයක් සහ භෞතික ශරීරයක් ඇත. එමෙන්ම, පාරභෞතික ද්වෛතවාදය අනුව, විශ්වය තුළ ඇති භෞතික හා මානසික දේවල් එකිනෙක හා අන්තර්ක්‍රියා කරයි. 1596 වර්ෂයේ ප්‍රංශයේ උපන් දාර්ශනිකයෙකු වූ රෙනෙ ඩෙකාට් විසින් මෙකී පාරභෞතික ද්වෛතවාදය උදෙසා තර්කයන් ඉදිරිපත් කළේ ය.

විඤ්ඤාණවාදී න්‍යායන්ට අනුව, විශ්වය තුළ ඇත්තේ “මානසික දේවල්” පමණි. එදිනෙදා ජීවිතයේ දී අපට දක්නට ලැබෙන ගල්, කදු, තණකොල වැනි “භෞතික වස්තූන්” වනාහී මනසේ නිර්මාණයන් බව මෙකී විඤ්ඤාණවාදී ලෝකදැක්මන් තුළින් ප්‍රකාශ කර සිටී. George Berkeley වනාහී විඤ්ඤාණවාදී ලෝකදැක්මක් දැරූ දාර්ශනිකයෙකි. එමෙන්ම, හින්දු ආගමේ ඇතැම් අනුවාදයන් වලද විඤ්ඤාණවාදී අදහස් අන්තර්ගතය.

විඤ්ඤාණය යන මාතෘකාව සැළකූ විට, බොහෝ නිරාගමිකයන් භෞතිකවාදී න්‍යායන් සිය ලෝකදැක්ම තුළට ඇතුලත් කරගැනීමට වැඩි නැඹුරුතාවයක් දක්වයි. භෞතිකවාදයට අනුව විශ්වයේ ඇත්තේ “භෞතික දේවල්” පමණි. සිත, මනස හෝ විඤ්ඤාණය යනුවෙන් හදුන්වනු ලබන “අභෞතික දෙයක්” මිනිසා තුළ නොමැති බව භෞතිකවාදයෙන් ප්‍රකාශ කර සිටී. මොළය තුල ඇති විවිධ සංඝටක හා මොළයේ සිදුවන නානාවිධ සිදුවීම් අනුසාරයෙන් අපගේ මානසික ජීවිතය පැහැදිලි කළ හැකි බව භෞතිකවාදීන් කියා සිටී.

මේ වනාහී “විඤ්ඤාණය” පිළිබදව දාර්ශනිකයන් අතර ඇති විවිධ මතවාදයන්ය. මෙම මතවාදයන් අතුරින් නිවැරදි මතවාදය කුමක්ද යන ප්‍රශ්නය මේ කෙටි ලිපිය තුළින් යම් විමසීමකට භාජනය කිරීමට මම උත්සුක නොවෙමි. නමුත්, ඉදිරි ලිපි වලින් ඒ පිළිබද සාකාච්ඡා කිරීමට බලාපොරොත්තු වෙමි.

ලිව්වේ – රිටිගල ජයසේන, කුමාර සංකල්ප

Posted in දර්ශනය, Sinhala | Tagged , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , | 1 Comment

පුරාතන ග්‍රීසිය තුළ නිරාගමිකත්වය – දෙවන කොටස

පසුගිය ලිපිය හා බැදේ…

පුරාතන ග්‍රීක සමාජයේ විසූ දාර්ශනිකයන් අතරින් නිරාගමික චින්තනයකට සමාන චින්තනයක් තිබුණු තවත් දාර්ශනිකයෙකු වූයේ ඩිමොක්‍රිටස්ය. ඩිමොක්‍රිටස් ජීවත් වූ කාල පරාසය හරියටම කීමට අපට හැකියාවක් නොමැත. එසේවුවද, ආසන්න වශයෙන් ගත් කළ, ක්‍රිස්තු පූර්ව 460ත් ක්‍රිස්තු පූර්ව 360ත් අතර කාලය තුළ ඩිමොක්‍රිටස් ජීවත් වූවා යැයි පැවසිය හැක. උතුරු ග්‍රීසියේ Abdera නගරයේ උපන් හෙතෙම ලියුසිපස් (Leucippus) නම් විද්වතාගේ සිසුවෙකි.

නිරාගමිකත්වයට ඩිමොක්‍රිටස් වැදගත් වනුයේ ඔහු භෞතිකවාදී ලෝදැක්මක් දැරූ පුද්ගලයෙක් හෙයිනි. ඩිමොක්‍රිටස්ට අනුව, විශ්වය ප්‍රධාන වශයෙන්ම සංඝටක දෙකකින් සමන්විත වේ. එනම්, පරමාණු හා හිස් අවකාශයයි. මෙහිදී අප අවධාරණය කර ගත යුතු කරුණ වන්නේ ඩිමොක්‍රිටස් විසින් “පරමාණුව” යන වචනය භාවිත කලේ වර්තමානයේ එම වචනය භාවිත වන අර්ථයෙන් නොවන බවයි. ඩිමොක්‍රිටස්ට අනුව “පරමාණුවක්” යනු තවදුරටත් බෙදා වෙන් කල නොහැකි කුඩා අංශුවකි. ඩිමොක්‍රිටස් ප්‍රකාශ කලේ විශ්වයේ ඇති සියලු දෑ “පරමාණු” වලින් – එනම් – තව දුරටත් බෙදා වෙන් කල නොහැකි කුඩා අංශු වලින් නිර්මිත බවයි.

ඩිමොක්‍රිටස්ගේ ස්ථාවරය තේරුම් ගැනීමට මෙම චිත්ත පර්යේෂණයේ නියැලෙන්න. ලී කොටයක් ගෙන එය යම් ආකාරයකින් දෙකට කැපුවා යැයි සිතන්න. එනම්, අප විසින් මුලින් තනි වස්තුවක් ලෙස තිබූ ලී කොටය, දැන් වස්තු දෙකකට බෙදා වෙන් කර ඇත. එම ලී කැබලි දෙකෙන් එකක් ගෙන අපට නැවත වරක් කොටස් දෙකකට කැපිය හැක. එලෙස කපා ලබා ගත් ලී කැබලිද අපට නැවත වරක් කොටස් වලට කපා වෙන් කර හැක. නමුත්, ඩිමොක්‍රිටස් තර්ක කළ ආකාරයට, අපට අනන්තවත් වාරයක් මෙම ලී කොටය කපා වෙන් කල නොහැක. එනම්, ලී කොටය සෑදී තිබෙනුයේ තව දුරටත් බෙදා වෙන් කල නොහැකි අංශූන්ගෙනි.

නිකමට මෙන්, පදාර්ථය අනන්තවත් වාරයක් බෙදා වෙන් කල හැකි යැයි සිතමු. එලෙස, පදාර්ථය අනන්තවත් වාරයක් බෙදා වෙන් කර, අප ලබාගන්නා එක් අංශුවක ප්‍රමාණය කොපමණ ද? එම අංශුවට යම් ප්‍රමාණයක් – එනම් – දිගක්, පළලක්, ඝනකමක් තිබේ නම්, එය පරමාණුවකි. එම අංශුව දිගක්, පළලක්, ඝනකමක් නැති ජ්‍යාමිතික ලක්ෂයක් බදු දෙයක් විය හැකිද? ඩිමොක්‍රිටස්ට අනුව එසේ විය නොහැකිය. මන්දයත්, ජ්‍යාමිතික ලක්ෂ අනන්තවත් සංඛ්‍යාවක් එකතු කර වුවද අපට පදාර්ථයක් තනාගත නොහැකි බැවිනි.

ඩිමොක්‍රිටස් පැවසූ ආකාරයට, විවිධ ප්‍රමාණයේ “පරමාණු” ඇති අතර පරමාණු වනාහී සදාකාලික, වෙනස් නොවන දේවල් ය. එමෙන්ම, පරමාණු වලට පාටක්, උෂ්ණත්වයක්, සුවදක් නොමැති බව ද ඩිමොක්‍රිටස් විසින් කියා සිටියේය. තවද, ඩිමොක්‍රිටස් විසින් මරණයෙන් මතු පැවැත්මක් ඇතැයි යන මතය බැහැර කළේය.

පුරාතන ග්‍රීක දාර්ශනිකයින් අතරින් නිරාගමිකයින්ට වැදගත් වන තවත් දාර්ශනිකයෙකු වන්නේ එපිකියුරස්ය. එපිකියුරස්ගේ ලෝකදැක්ම සියයට සියයක් නිරාගමික නැත. මන්දයත්, එපිකියුරස් විසින් නානාප්‍රකාර ග්‍රීක දෙවිවරුන්ගේ පැවැත්ම පිළිගත් බැවිනි. එසේවුවද, එපිකියුරස්ට අනුව, දෙවියන් හට මානව ජීවිතය පිළිබද උනන්දුවක් නැත. එබැවින්, දෙවියන් හිටියත් නෑ වගේය.

ක්‍රිස්තු පූර්ව 341 දී, ග්‍රීක දූපතක් වන සැමොස් (Samos) දිවයිනේ උපත ලද එපිකියුරස් වයස අවුරුදු 35 දී පමණ ඇතැන්ස් නගරයට සංක්‍රමණය විය. එපිකියුරස් විසින් පොත් පත් තුන් සියයක් පමණ රචනා කර ඇත. නමුත්, ඒ සියල්ල අද දක්වා සුරක්ෂිතව නැත. වර්තමානයේ ඉතිරිව ඇත්තේ එපිකියුරස් විසින් ලියන ලද පොත් අතුරින් කිහිපයක් පමණි.

එපිකියුරියානු ලෝකදැක්ම අනුව අප මරණයට බිය විය යුතු නැත. මරණ බය වනාහී නානාවිධ අධිස්වභාවාත්මක, ආගමික විශ්වාස නිසා හටගැනෙන්නක් බව එපිකියුරස්ගේ මතය විය. එමෙන්ම, එපිකියුරස් විසින් මරණයෙන් මතු පැවැත්මක් හෝ පුනර්භවයක් ඇතැයි යන ස්ථාවරය පිළිගත්තේ නැත.

නිරාගමිකත්වය වනාහී හදිසියේ පැතිර ගිය සෝබනයක් නොවන බවත්, පුරාතනයේ සිට පැවත එන්නක් බවත් මෙම කරුණු හරහා පැහැදිලි වේ.

ලිව්වේ – කුමාර සංකල්ප

Posted in දර්ශනය, නිර්ආගමිකත්වය, Sinhala | Tagged , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , | 3 Comments

පුරාතන ග්‍රීසිය තුළ නිරාගමිකත්වය – පළමු කොටස

නිරාගමිකත්වය යනු අද ඊයේ හෝ මෑතක දී හදිසියේ හටගැනුණු දෙයක් නො වේ. පුරාතන ග්‍රීසියේ මෙන්ම පුරාතන භාරතය තුළ ද නිරාගමිකත්වය පිළිගත් සහ නිරාගමිකත්වය ප්‍රචලිත කරනු ලැබූ දාර්ශනිකයෝ සිටියහ. මෙම ලිපිය මගින් මූලික වශයෙන්ම අවධානය යොමුකරනුයේ පුරාතන ග්‍රීසියේ පැතිර තිබුණු නිරාගමික මතවාද පිළිබදව සහ පුරාතන ග්‍රීක නිරාගමික චින්තකයින් පිළිබදව ය.

මුලින්ම අප විසින් වටහාගත යුතු කාරණය නම්, පුරාතන ග්‍රීක ශිෂ්ටාචාරය වනාහී වර්තමානයේ අප විසින් “ග්‍රීසිය” යනුවෙන් හදුන්වනු ලබන රටට අයත් භූමියට සීමාවූවක් නොවන බවයි. අප විසින් “පුරාතන ග්‍රීසිය” යනුවෙන් අදහස් කරනුයේ එවකට ග්‍රීක සංස්කෘතිය හා ග්‍රීක භාෂාවේ උපව්‍යවහාරයන් පැතිර තිබුණු ප්‍රදේශයන් ය. එම ප්‍රදේශ අතරට, වර්තමාන ග්‍රීසියට අයත් භූමියට අමතරව දකුණුදිග ඉතාලිය ද බටහිර තුර්කිය ද අයත් විය. පුරාතන ග්‍රීක සමාජය වනාහී දැඩි ආගමික භක්තියෙන් යුත් මිනිසුන් විශාල ප්‍රමාණයක් සිටි සමාජයකි. එහි දේවස්ථාන හා සිද්ධස්ථාන විශාල ප්‍රමාණයක් තිබුණු අතර එකල භාවිත වූ කාසි වලද දේව රූප නොඅඩුව තිබිණි. එමෙන්ම, එම සමාජය තුළ ආගමික උත්සව මෙන්ම ආගමික වත් පිලිවෙත් ද නොඅඩුව දක්නට ලැබිණි. පුරාතන ග්‍රීසිය තුළ නිරාගමිකයන් සිටියේ සුළුතරයකි. නමුත්, එකල දාර්ශනිකයන් විසින් ගෙන ගිය දාර්ශනික කතිකාවත තුල නිරාගමිකයන්ගේ සහභාගිත්වය කැපී පෙනිණි.

ක්‍රිස්තු පූර්ව 500 දී, එවකට අයොනියාවට අයත්ව තිබූ නගරයක් වන Clazomenae නගරයේ උපන් දාර්ශනිකයෙකු වන ඇනැක්ස්සැගරස් (Anaxagoras) වනාහී නිරාගමිකයෙකි. ඔහු ස්වභාවාත්මක ලෝකදැක්මකින් යුත් පුද්ගලයෙක් විය. හෙතෙම අයොනියාවේ සිට ඇතැන්ස් නගරයට සංක්‍රමණය කළ අතර, ඔහු එවකට ඇතැන්ස්හි දේශපාලඥයෙකු වන Periclesගේ හොද මිතුරෙකු විය.

විශ්වයේ ආරම්භය සම්බන්ධයෙන් ඇනැක්ස්සැගරස් විසින් ඉදිරිපත් කරන ලද අදහස වර්තමානයේ පිළිගෙන ඇති මහා පිපිරුම් න්‍යායට තරමක් දුරට සමාන ය. විශ්වයේ මුල් කාලය තුල, සියලු ද්‍රව්‍යයන් අනන්තවත් කුඩා වූත්, අනන්තවත් සංකීර්ණ වූත්, ගල් කැටයක් බදු ව්‍යුහයක් තුළ එකට තිබූ බවත්, පසුව, විශ්වය ප්‍රසාරණය වත්ම, ඉර, හද, තරු වෙන්වූ බවත් ඇනැක්ස්සැගරස් විසින් ප්‍රකාශ කරන ලදී. එමෙන්ම, විශ්වය වර්තමානයේ දී ප්‍රසාරණය වන බවත්, අනාගතයේ දී ද විශ්වය ප්‍රසාරණය වීමට ඉඩ ඇති බවත් ඇනැක්ස්සැගරස් විසින් පැවසී ය. එසේවුවද, ඇනැක්ස්සැගරස් විසින් මෙම කරුණු ඉදිරිපත් කළේ කුමන සාධක පදනම් කරගනිමින්දැයි පැහැදිලි නැත.

එකල ග්‍රීක සමාජය තුළ සූර්යයාට දේවත්වයක් ආරෝපණය කර තිබිණි. එවන් වතාවරණයක් තුළ, “සූර්යයා යනු දෙවියෙක් නොව හුදෙක් ගිනි ගෙන දැවෙන ස්කන්දයක් පමණි” යන මතය ඇනැක්ස්සැගරස් විසින් සමාජගත කරන ලදී. මේ හේතුවෙන් ඇතැන්ස් නගර වැසියෝ ඔහුව “මිථ්‍යා-දෘෂ්ටිකයෙකු” ලෙස සළකා ඇතැන්ස් නගරයෙන් පිටුවහල් කළහ. මෙම සිදුවීම වූයේ ක්‍රිස්තු පූර්ව 430 දී පමණ ය. ඇතැන්ස් නගරයෙන් නික්මුණු ඇනැක්ස්සැගර්ස් වර්තමාන තුර්කියට අයත් ප්‍රදේශයක් වන Lampsacus නගරයේ සිය ජීවිතයේ ඉතිරි කාලය ගෙවා දැමීය. ඇනැක්ස්සැගරස් මිය ගියේ ක්‍රිස්තු පූර්ව 428 දී ය.

පුරාතන ග්‍රීක සමාජයේ විසූ තවත් නිරාගමික දාර්ශනිකයෙකු වන්නේ ප්‍රොටගරස් (Protagoras) ය. හෙතෙම උතුරු ග්‍රීසියේ Abdera නගරයේ උපත ලද්දේ ය. අඥේයවාදියෙකු (agnostic) මෙන්ම සංශයවාදියෙකු (skeptic) වූ ප්‍රොටගරස් විසින් මිනිස් දැනුම යොදාගෙන දෙවියන් සිටීද නැද්ද යන්න ගැන ස්ථිරව පැවසිය නොහැකි බව කියා සිටියේ ය. ප්‍රොටගරස් විසින් මෙසේ සදහන් කරන ලදී,

Concerning the gods, I am unable to discover whether they exist or not, or what they are like in form; for there are many hindrances to knowledge, the obscurity of the subject and the brevity of human life.

පුරාතන ග්‍රීක සමාජය තුළ සිටි තවත් නිරාගමික දාර්ශනිකයින් පිළිබද තොරතුරු ඉදිරි ලිපි වලින් ගෙනහැර දැක්වීමට බලාපොරොත්තු වෙමි.

ලිව්වේ – කුමාර සංකල්ප

Posted in දර්ශනය, නිර්ආගමිකත්වය, Sinhala | Tagged , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , | 4 Comments

විද්‍යාවේ දර්ශනය – කෙටි හැදින්වීමක්

“විද්‍යාව” යනු කුමක්ද? බැලූ බැල්මට මෙය සරල ප්‍රශ්නයකි. පාසල් වල සහ විශ්ව විද්‍යාල වල උගන්වනු ලබන භෞතික විද්‍යාව, රසායන විද්‍යාව, ජීව විද්‍යාව වැනි “විෂයන්” වනාහී “විද්‍යාවන්” බවත් සංගීතය, චිත්‍ර කලාව, ආගම වැනි “විෂයන්” වනාහී “විද්‍යාවන් ලෙස නොගැනෙන විෂයන්” බවත් බොහෝ දෙනෙකු හට පැහැදිලි ය. එබැවින්, විද්‍යාව යනු භෞතික විද්‍යාව, රසායන විද්‍යාව, ජීව විද්‍යාව යනාදී “විෂයන්” ලෙස යමෙකුට සරලව අර්ථ දැක්විය හැකි ය. නමුත්, දාර්ශනික මට්ටමෙන් ගත් කළ මෙකී සරල අර්ථ දැක්වීම වනාහී ප්‍රමාණවත් විවරණයක් නො වේ. මන්දයත්, “විද්‍යාව” යන වචනය දාර්ශනික විවරණයකට ලක් කිරීමේ දී, අප විසින් බලාපොරොත්තු වන්නේ සමාන්‍යයෙන් “විද්‍යාවන්” ලෙස සළකණු ලබන “විෂයන්” ලයිස්තුවක් පමණක් නොව සියලු විද්‍යා විෂයන්ට පොදු වූ ගුණාංග ලයිස්තුවක් බැවිනි.

ඉදින්, සෑම විද්‍යා විෂයකටම පොදු වූ ගුණාංග මොනවාද? මෙම ප්‍රශ්නයට පිළිතුරක් ලෙස, “සෑම විද්‍යා විෂයක් මගින්ම අප ජීවත් වන විශ්වයේ ස්වභාවය හා හැසිරීම පිළිබදව කරුණු අනාවරණය කරගැනීමට උත්සහ කරයි” යනුවෙන් යමෙකුට තර්ක කළ හැකි ය. එමෙන්ම, විද්‍යාව මගින් අනාගතය පිළිබද යම් යම් අනාවැකි පළකිරීමක් සිදුකරන බවට ද යමෙකුට ප්‍රකාශ කළ හැක. උදාහරණයක් ලෙස, විද්‍යාව තුලින් රත් කරන ලද ලෝහ වල හැසිරීම, හංසයින්ගේ ස්වභාවය සහ හෙට දිනයේ කාලගුණය විස්තර කිරීම දැක්විය හැකි ය. නමුත්, විශ්වයේ ඇති නොයෙකුත් දෑ වල ස්වභාවය සහ හැසිරීමේ රටාවන් හෙලිදරව් කරගැනීමට උත්සහ කරන්නේ විද්‍යා විෂයන් පමණක් නො වේ. ආගම් මගින් ද, මාක්ස්වාදය වැනි දාර්ශනික ස්ථාවරයන් මගින් ද, මානව සමාජය, ස්වභාවික පරිසරය වැනි නානාවිධ දෑ වල ස්වභාවය හා හැසිරීම පිළිබද පැහැදිලි කිරීමට උත්සහ දරා තිබේ. එනමුත්, අප විසින් ආගම් හා මාක්ස්වාදය වැනි දාර්ශනික ස්ථාවරයන් “විද්‍යාවන්” ලෙස සළකණු නොලැබේ. එමෙන්ම, ජෝතිශ්‍ය මගින් අනාගතය ගැන අනාවැකි පළකිරීම සිදුකරනු ලැබුව ද සාමාන්‍යයෙන් අප ජෝතිශ්‍ය වනාහී “විද්‍යාවක්” යැයි සළකණු නොලැබේ. මින් පැහැදිලි වන්නේ, “පරිසරයේ ස්වභාවය මෙන්ම හැසිරීම විස්තර කිරීමේ හා අනාගතය පිළිබද අනාවැකි පළකිරීමේ උත්සහයක්” හැටියට “විද්‍යාව” යන වචනය අර්ථදැක්වීම සතුටුදායක නොවන බවයි.

පර්යේෂණ කිරීම වනාහී විද්‍යා විෂයන්ට ආවේණික දෙයක් යැයි ද, එබැවින්, පර්යේෂණය යනු විද්‍යා විෂයන් විද්‍යාවන් නොවන විෂයන්ගෙන් වෙන්කෙරෙන සාධකයක් යැයි ද ඇතැමෙකුට තර්ක කළ හැක. එනමුත්, අප විසින් අවධානය යොමු කළ යුතු කාරණය වනුයේ බොහෝ විද්‍යා විෂයන් වල පර්යේෂණ තිබුණ ද සෑම විද්‍යා විෂයකම පර්යේෂණ කිරීම සිදු නොවන බවයි. උදාහරණයක් ලෙස, තාරකා විද්‍යාඥයින්ට ඈත අහසේ තරු එහාමෙහා කරමින් එම තරු සමග පර්යේෂණ කිරීම ප්‍රායෝගිකව සිදු කළ නොහැක. එම නිසා, තාරකා විද්‍යාඥයින්ට නානාවිධ න්‍යායන් ව්‍යුත්පන්න කරගැනීම පිණිස නිරීක්ෂණයන් මත පමණක් යැපීමට සිදු වේ.

නානාප්‍රකාර න්‍යායන් ඉදිරිපත් කිරීම ද විද්‍යාවේ දක්නට ලැබෙන විශේෂ ලක්ෂණයකි. මීට පෙර ලිපියක ද සදහන් කළ පරිදි, “අහවල් හංසයා සුදු පාටය” යනුවෙන් තනි හංසයෙකුගේ ස්වභාවය විස්තර කිරීමට සීමා නොවී සියලුම හංසයින්ට පොදු වූ සත්‍යතාවන් සොයාගැනීම විද්‍යාව විසින් අරමුණු කර ගනී. විද්‍යාඥයින් විසින් සිය නිරීක්ෂණයන් යම්කිසි න්‍යායක් ඇසුරෙන් පැහැදිලි කිරීමට සෑමවිටම උත්සහ ගනී. මෙලෙස, න්‍යායන් ව්‍යුත්පන්න කරගැනීම සෑමවිටම ලේසි නැත. විද්‍යාවේ දර්ශනය යන විෂය පථයෙන් මූලික වශයෙන්ම කරනුයේ පර්යේෂණ කිරීම, නිරීක්ෂණ සිදු කිරීම හා න්‍යායන් ව්‍යුත්පන්න කරගැනීම වැනි ක්‍රියාවන් අපට බාහිර පරිසරයේ ස්වභාවය හා හැසිරීම දැනගනු වස් කෙතරම් ඉවහල් වී ඇද්දැයි මැන බැලීම ය.

ලිව්වේ – කුමාර සංකල්ප

Posted in දර්ශනය, විද්‍යාවේ දර්ශනය, Sinhala | Tagged , , , , , , , , , , , , , , , | 1 Comment