Tag Archives: epistemology

අද පෝය!!!

අද පෝය!!! ඒ කිව්වෙ, භික්ෂූන් විසින් ගිහියන්ට ජීවත් වෙන හැටි කියල දෙන දවස. ඔය බණ, දේශනා, ඔවදන් අස්සෙ හැංගිලා තියෙන උත්ප්‍රාසය තමා මේක. පූජකයන් හරි, භික්ෂූන් හරි ගිහියන්ට පවුල් කන හැටි, ජීවත් වෙන හැටි කියල දෙන්න එන එක හරියට ජීවිතේට … Continue reading

Posted in කාලීන, සදාචාරය, Sinhala | Tagged , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , | 4 Comments

සාමාන්‍ය හේතුවාදය හා දාර්ශනික හේතුවාදය

රසායන විද්‍යාඥයන්ට මෙන්, ගණිතඥයන්ට පර්යේෂණාගාර අනවශ්‍ය ඇයි? ගණිතඥයින් යම් යම් ගණිතමය සත්‍යතාවයන් දැනගන්නේ කෙසේද? සමතලා පෘෂ්ඨයකදී, සියලු ත්‍රිකෝණ වල අභ්‍යන්තර කෝණ වල එකතුව අංශක 180ක් බව අප ඉගෙනගතිමු. මෙම ප්‍ර‍කාශය සාක්ෂි සහිතව ස්ථාපනය කරන්නේ කෙසේද? අපට කඩදාසි ත්‍රිකෝණ සිය ගණනක් … Continue reading

Posted in කාලීන, දර්ශනය, Sinhala | Tagged , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , | Leave a comment

උපත හා ජෝතිෂ්‍යය

“උපත” යනු සංසර්ගයද, සංසේචනයද, “මොකද පරක්කු” යැයි මව විසින් කල්පනා කල අවස්ථාවද, කලලයේ ස්නායු පද්ධතිය “වැඩ කරන්නට” පටන්ගත් අවස්ථාවද, කලලයේ හෘද ස්පන්දනය පටන්ගත් අවස්ථාවද, පළමු ස්කෑන් එකෙන් ගර්භය නැරඹූ අවස්ථාවද, මව් කුසින් ඔලුව එලියට පැමිණි අවස්ථාවද, මව් කුසින් කකුල එලියට … Continue reading

Posted in දර්ශනය, Sinhala | Tagged , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , | 4 Comments

දැනුම පිළිබද විවිධ මතවාද

මීට කලකට ඉහත ඉදිරිපත් කරන ලද ලිපියකින් අප “දැනුම” යන වචනය “සාධාරණීකරණය කරන ලද සත්‍ය විශ්වාසයක්” (justified true belief) ලෙස අර්ථ දක්වා සිටියෙමු. මානව දැනුමේ ශාක්‍යතාව හා ස්වභාවය මෙන්ම මානව දැනුමේ ප්‍රධාන මූලාශ්‍රයන් පිළිබද වන්නා වූ නානාවිධ ස්ථාවරයන් ගැන කෙටි … Continue reading

Posted in දර්ශනය, Sinhala | Tagged , , , , , , , , , , , , , , , , , , | 1 Comment

විද්‍යාවේ දර්ශනය – කෙටි හැදින්වීමක්

“විද්‍යාව” යනු කුමක්ද? බැලූ බැල්මට මෙය සරල ප්‍රශ්නයකි. පාසල් වල සහ විශ්ව විද්‍යාල වල උගන්වනු ලබන භෞතික විද්‍යාව, රසායන විද්‍යාව, ජීව විද්‍යාව වැනි “විෂයන්” වනාහී “විද්‍යාවන්” බවත් සංගීතය, චිත්‍ර කලාව, ආගම වැනි “විෂයන්” වනාහී “විද්‍යාවන් ලෙස නොගැනෙන විෂයන්” බවත් බොහෝ … Continue reading

Posted in දර්ශනය, විද්‍යාවේ දර්ශනය, Sinhala | Tagged , , , , , , , , , , , , , , , | 1 Comment

“දැනුම” අර්ථදැක්වීම

නානාවිධ දාර්ශනික තේමාවන් අතර “දැනුම” පිළිබදව වන කතිකාවන් ගැනෙන්නේ ඥාන විභාගය නම් විෂය පථය යටතට ය. “දැනුම” යන වචනය අර්ථදැක්වීමට ගත් උත්සහය වනාහී ඥාන විභාගය නම් විෂයේ එන ප්‍රධාන විමසුමකි. ඉදින්, “දැනුම” යනු කුමක්ද? S නම් පුද්ගලයා විසින් P නම් … Continue reading

Posted in දර්ශනය, Sinhala | Tagged , , , , , , , , , , , , , , , , , | 9 Comments

Proof of Objective Reality

Suppose, for example, that you look at a sunflower. You experience the yellowness of the sunflower. Plus, if you touch the sunflower, you may experience the smoothness of sunflower petals. You may also experience the aroma of the sunflower. In … Continue reading

Posted in දර්ශනය | Tagged , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , | 2 Comments

පඤ්ඤත්ති පිළිබද විමසුමක්

නලින් ද සිල්වා විසින් නිතරම පාහේ ආඩම්බරයෙන් කියන්නේ කාලය යනු පඤ්ඤත්තියක් පමණක් බව ය. නලින් විසින් ඉදිරිපත් කරනු ලබන මෙකී ප්‍රස්තුථයේ නිරවද්‍යතාවය නිර්ණය කරගැනීම පිණිස මූලික වශයෙන්ම අර්ථ දැක්විය යුතු වචන දෙකක් තිබේ. එකක් නම්, “කාලය” යන වචනය යි. අනෙක … Continue reading

Posted in දර්ශනය, විද්‍යාවේ දර්ශනය, Sinhala | Tagged , , , , , , , , , , , , , | 12 Comments

අපේ ලෝකයේ මගේ ප්‍රවාද (රිටිගල ජයසේන සමග )

ප්‍රශ්නය: ඔබේ කාලයෙන් වැඩි කොටසක් “වාස්තවික යථාර්තය” නම් වූ සංකල්පයක් සාකච්ඡා කිරීම සඳහා වැය වේ. මෙය වැදගත් මාතෘකාවක්ද? රිටිගල: තමන්ට බැහැරින් පවතින කිසියම් “පරම සත්‍යයක්” හෙවත් “ඇත්තෙන්ම පවතින ලෝක ස්වභාවයක්” ගැන අවිඥානක හෝ සවිඥානක සිතිවිල්ලක් ලෝකයේ පවතින බොහෝ දැනුම් පද්ධති … Continue reading

Posted in කාලීන, දර්ශනය, විද්‍යාවේ දර්ශනය, Sinhala | Tagged , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , | 5 Comments

What Galileo really did?

Look around you. You may find things such as papers and feathers, which are light and therefore easy to lift. Look around you further. You may see things such as cars and trucks, which are heavy and thus impossible for … Continue reading

Posted in දර්ශනය, විද්‍යාව, විද්‍යාවේ දර්ශනය | Tagged , , , , , , , , , , , , , , , , , | 2 Comments

විද්‍යාව හා දර්ශනය පටලවා ගැනීම

දැනුම පිළිබද නානාවිධ අදහස් ඇත. එකී අදහස් කිසියම් විශ්ලේෂණයකට බදුන් කරන කතිකාව ඥාන විභාගය (epistemology) යනුවෙන් හැදින්වේ. “දැනුම” යන වචනය අර්ථදැක්වීම සහ මානව දැනුමේ සීමාවන් හදුනාගැනීම, දැනුමේ ස්වභාවය නිර්ණය කරගැනීම, දැනුම ලබාගැනීමෙහිලා ඉන්ද්‍රයන්ගේ භූමිකාව නිවැරදිව වටහාගැනීම, දැනුම සහ මනස අතර … Continue reading

Posted in දර්ශනය, විද්‍යාවේ දර්ශනය, Sinhala | Tagged , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , | 6 Comments

මනසින් ස්වායක්ත වූ බාහිර ලෝකයේ පැවැත්ම

“මට හරිම කණගාටුයි. මේ දරුවව බේරගන්න විදියක් නෑ” දොස්තර ස්මිත්සන් පැවසුවේ අලුත උපන් ලුඩ්විග් දෙස බලමිණි. ඒ වන විටත්, අසරණ ලුඩ්විග් හට සේලයින් බෝතලයක් සහ ඔක්සිජන් ටැංකියක් සවිකර තිබිණි. “මේ දරුවාට අක්මාවක් නෑ. ඒ වගේම එක පෙනහැල්ලකුත් නෑ. ඒ විතරක් … Continue reading

Posted in දර්ශනය, Sinhala | Tagged , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , | 1 Comment

උද්ගමනය පිළිබද ගැටලුව (කෙටි හැදින්වීමක්)

එකමත් එක රටක ගොවිපලක් තුළ කළුකුමෙකු ජීවත් විය. ඒ වනාහී එසේ මෙසේ කළුකුමෙකු නොව විද්‍යාත්මක කළුකුමෙකි. යම් දෙයක් පිළිබදව නිගමනයකට එළඹීමට ප්‍රථමයෙන් ඉන්ද්‍රයන් හරහා එක්රැස් කරගත් නානාප්‍රකාර නිරීක්ෂණයන් ගැඹුරු විචාරයකට භාජනය කිරීම මෙම කළුකුමාගේ සිරිත විය. එක් දිනක්, තමාට ගොවිපල … Continue reading

Posted in දර්ශනය, Sinhala | Tagged , , , , , , , , , , , , , , , , , , , | 3 Comments

“බටහිර” විද්‍යාව සහ පරිසර විනාශය

නලින් ද සිල්වා මැතිතුමාට අනුව බටහිර විද්‍යාව තුළින් පරිසරය විනාශ වීම හැර කිසිදිනෙක හොඳක් සිදු නො වේ. හේතු නොදක්වාම “ඊනියා” හරිත විප්ලවය, කාබනික ගොවිතැන, විකල්ප වෙදකම් යනාදිය ද “හරි යන්නෙ නැතිබව” එතුමා පවසයි. අපගේ පුරාණ කර්මාන්ත හා ගොවිතැන විසඳුම බවද එතුමා … Continue reading

Posted in දර්ශනය, Sinhala | Tagged , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , | 3 Comments

විද්‍යාත්මක යථාර්තවාදය සහ විද්‍යාත්මක ප්‍රතියථාර්තවාදය: කෙටි හැදින්වීමක්

“සාමාන්‍ය ශ්‍රී ලාංකික පවුලක දරුවන් ගණන 2.5 කි” යන වගන්තිය සළකන්න. මෙම වගන්තිය “නිවැරදියි” යැයි මදකට උපකල්පනය කරමු. එනම්, සාමාන්‍ය ශ්‍රී ලාංකික පවුලක සිටින දරුවන් ගණන 10.3ක් වත් 0.7ක් වත් නොව 2.5ක් යැයි සිතමු. සංගණන වාර්තා වල මෙන්ම විවිධ සමාජ … Continue reading

Posted in දර්ශනය, විද්‍යාව, විද්‍යාවේ දර්ශනය, Sinhala | Tagged , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , | 2 Comments