Tag Archives: science

සාමාන්‍ය හේතුවාදය හා දාර්ශනික හේතුවාදය

රසායන විද්‍යාඥයන්ට මෙන්, ගණිතඥයන්ට පර්යේෂණාගාර අනවශ්‍ය ඇයි? ගණිතඥයින් යම් යම් ගණිතමය සත්‍යතාවයන් දැනගන්නේ කෙසේද? සමතලා පෘෂ්ඨයකදී, සියලු ත්‍රිකෝණ වල අභ්‍යන්තර කෝණ වල එකතුව අංශක 180ක් බව අප ඉගෙනගතිමු. මෙම ප්‍ර‍කාශය සාක්ෂි සහිතව ස්ථාපනය කරන්නේ කෙසේද? අපට කඩදාසි ත්‍රිකෝණ සිය ගණනක් … Continue reading

Posted in කාලීන, දර්ශනය, Sinhala | Tagged , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , | Leave a comment

උපත හා ජෝතිෂ්‍යය

“උපත” යනු සංසර්ගයද, සංසේචනයද, “මොකද පරක්කු” යැයි මව විසින් කල්පනා කල අවස්ථාවද, කලලයේ ස්නායු පද්ධතිය “වැඩ කරන්නට” පටන්ගත් අවස්ථාවද, කලලයේ හෘද ස්පන්දනය පටන්ගත් අවස්ථාවද, පළමු ස්කෑන් එකෙන් ගර්භය නැරඹූ අවස්ථාවද, මව් කුසින් ඔලුව එලියට පැමිණි අවස්ථාවද, මව් කුසින් කකුල එලියට … Continue reading

Posted in දර්ශනය, Sinhala | Tagged , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , | 4 Comments

සරාර්ථවිද්‍යා සංරචක හා ගුරුත්වාකර්ෂණය

මිදුලට ගොස් රාත්‍රී අහස දෙස බලන්න. අහස වළාකුලු වලින් ආවරණය වී නොමැති නම් ඔබට නානාවිධ ආකාශ වස්තු රාශියක් දැකගත හැකි වනු ඇත. මෙම ආකාශ වස්තූන් අතුරින් බොහෝමයක් තාරකාය. අපගේ සාමාන්‍ය ප්‍රතිභානයන්ට අනුව, අපි මෙලෙස දකින්නේ “මේ මොහොතේ” අහසේ “තියෙන” තාරකාය. … Continue reading

Posted in දර්ශනය, Sinhala | Tagged , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , | 2 Comments

චාල්ස් ඩාවින්ගේ ජීවිතයෙන් බිදක් – තෙවන කොටස

පසුගිය ලිපි (1, 2) හා බැදේ… John Stevens Henslow විසින් ඩාවින්ව පොත්පත් කියවීමට යොමු කරන ලදී. කේම්බ්‍රිජ් විශ්ව විද්‍යාලය තුළ සිටින සමයේ ඩාවින් කියවූ පොත්පත් අතර Alexander Von Humboldt විසින් රචිත Personal Narrative නම් කෘතිය ද විය. එම කෘතිය තුළ, … Continue reading

Posted in චරිතාපදාන, Sinhala | Tagged , , , , , , , , , , , , , , , , , , | 2 Comments

පුරාතන ග්‍රීසිය තුළ නිරාගමිකත්වය – දෙවන කොටස

පසුගිය ලිපිය හා බැදේ… පුරාතන ග්‍රීක සමාජයේ විසූ දාර්ශනිකයන් අතරින් නිරාගමික චින්තනයකට සමාන චින්තනයක් තිබුණු තවත් දාර්ශනිකයෙකු වූයේ ඩිමොක්‍රිටස්ය. ඩිමොක්‍රිටස් ජීවත් වූ කාල පරාසය හරියටම කීමට අපට හැකියාවක් නොමැත. එසේවුවද, ආසන්න වශයෙන් ගත් කළ, ක්‍රිස්තු පූර්ව 460ත් ක්‍රිස්තු පූර්ව 360ත් … Continue reading

Posted in දර්ශනය, නිර්ආගමිකත්වය, Sinhala | Tagged , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , | 3 Comments

විද්‍යාවේ දර්ශනය – කෙටි හැදින්වීමක්

“විද්‍යාව” යනු කුමක්ද? බැලූ බැල්මට මෙය සරල ප්‍රශ්නයකි. පාසල් වල සහ විශ්ව විද්‍යාල වල උගන්වනු ලබන භෞතික විද්‍යාව, රසායන විද්‍යාව, ජීව විද්‍යාව වැනි “විෂයන්” වනාහී “විද්‍යාවන්” බවත් සංගීතය, චිත්‍ර කලාව, ආගම වැනි “විෂයන්” වනාහී “විද්‍යාවන් ලෙස නොගැනෙන විෂයන්” බවත් බොහෝ … Continue reading

Posted in දර්ශනය, විද්‍යාවේ දර්ශනය, Sinhala | Tagged , , , , , , , , , , , , , , , | 1 Comment

චාල්ස් ඩාවින්ගේ ජීවිතයෙන් බිදක් – දෙවන කොටස

පසුගිය ලිපිය හා බැදේ… චාල්ස් ඩාවින් ගිය පාසලේ ඉගැන්වූයේ ප්‍රධාන විෂයන් දෙකකි. ඒ වනාහී ග්‍රීක භාෂාව සහ ලතින් භාෂාවයි. ඊට අමතරව ඉතිහාසය හා පුරාතන භූවිද්‍යාව යන විෂයන් ද අතිරේක විෂයන් ලෙස ඩාවින්ට ඉගෙනගැනීමට සිදු විය. මෙකී කලා විෂයන් හැදෑරීමට ඩාවින් … Continue reading

Posted in චරිතාපදාන, Sinhala | Tagged , , , , , , , , , , , , , , , , , , , | 2 Comments

Proof of Objective Reality

Suppose, for example, that you look at a sunflower. You experience the yellowness of the sunflower. Plus, if you touch the sunflower, you may experience the smoothness of sunflower petals. You may also experience the aroma of the sunflower. In … Continue reading

Posted in දර්ශනය | Tagged , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , | 2 Comments

පඤ්ඤත්ති පිළිබද විමසුමක්

නලින් ද සිල්වා විසින් නිතරම පාහේ ආඩම්බරයෙන් කියන්නේ කාලය යනු පඤ්ඤත්තියක් පමණක් බව ය. නලින් විසින් ඉදිරිපත් කරනු ලබන මෙකී ප්‍රස්තුථයේ නිරවද්‍යතාවය නිර්ණය කරගැනීම පිණිස මූලික වශයෙන්ම අර්ථ දැක්විය යුතු වචන දෙකක් තිබේ. එකක් නම්, “කාලය” යන වචනය යි. අනෙක … Continue reading

Posted in දර්ශනය, විද්‍යාවේ දර්ශනය, Sinhala | Tagged , , , , , , , , , , , , , | 12 Comments

What Galileo really did?

Look around you. You may find things such as papers and feathers, which are light and therefore easy to lift. Look around you further. You may see things such as cars and trucks, which are heavy and thus impossible for … Continue reading

Posted in දර්ශනය, විද්‍යාව, විද්‍යාවේ දර්ශනය | Tagged , , , , , , , , , , , , , , , , , | 2 Comments

නිව්ටෝනියානු න්‍යායන් ඉගෙනීමේ වැදගත්කම

ඇල්බට් අයින්ස්ටයින් විසින් 1905 වර්ෂය තුළ විශේෂ සාපේක්ෂතා න්‍යායද 1915 වර්ෂය තුළ සාධාරණ සාපේක්ෂතා න්‍යායද ඉදිරිපත් කරන තෙක් චලිතය සහ ගුරුත්වාකර්ෂණය පිළිබද විද්‍යාවේ ස්ථාපිතව තිබුණේ නිව්ටෝනියානු න්‍යායන්ය. අයින්ස්ටයින් ඉදිරිපත් කෙරූ න්‍යායන් මගින් නිව්ටෝනියානු න්‍යායන් අවලංගු වනවා යැයිද එම නිසා නිව්ටෝනියානු … Continue reading

Posted in දර්ශනය, විද්‍යාව, විද්‍යාවේ දර්ශනය, Sinhala | Tagged , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , | 56 Comments

“මම” ගැන

“ආත්මය හෝ තමන් හෝ ‘මම’ යනුවෙන් හැදින්වෙන්නා වූ දෙයක් නොමැත” යන ප්‍රකාශය ඇතැම් විට ඔබට හුරුපුරුදු එකක් විය හැකිය. එම ප්‍රකාශය ඔබට හුරුපුරුදුද නැද්ද යන්න බොහෝදුරට ඔබ හැදී වැඩුණු ආගමික පරිසරය මත තීරණය වේ. “මම” යනුවෙන් හැදින්විය හැකි යම් දෙයක් … Continue reading

Posted in දර්ශනය, Sinhala | Tagged , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , | 3 Comments

“බටහිර” විද්‍යාව සහ පරිසර විනාශය

නලින් ද සිල්වා මැතිතුමාට අනුව බටහිර විද්‍යාව තුළින් පරිසරය විනාශ වීම හැර කිසිදිනෙක හොඳක් සිදු නො වේ. හේතු නොදක්වාම “ඊනියා” හරිත විප්ලවය, කාබනික ගොවිතැන, විකල්ප වෙදකම් යනාදිය ද “හරි යන්නෙ නැතිබව” එතුමා පවසයි. අපගේ පුරාණ කර්මාන්ත හා ගොවිතැන විසඳුම බවද එතුමා … Continue reading

Posted in දර්ශනය, Sinhala | Tagged , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , | 3 Comments

විද්‍යාත්මක යථාර්තවාදය සහ විද්‍යාත්මක ප්‍රතියථාර්තවාදය: කෙටි හැදින්වීමක්

“සාමාන්‍ය ශ්‍රී ලාංකික පවුලක දරුවන් ගණන 2.5 කි” යන වගන්තිය සළකන්න. මෙම වගන්තිය “නිවැරදියි” යැයි මදකට උපකල්පනය කරමු. එනම්, සාමාන්‍ය ශ්‍රී ලාංකික පවුලක සිටින දරුවන් ගණන 10.3ක් වත් 0.7ක් වත් නොව 2.5ක් යැයි සිතමු. සංගණන වාර්තා වල මෙන්ම විවිධ සමාජ … Continue reading

Posted in දර්ශනය, විද්‍යාව, විද්‍යාවේ දර්ශනය, Sinhala | Tagged , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , | 2 Comments